Gerealiseerde projecten gezondheid

(1) Een poster over borstkankerscreening in het Brussels Gewest

(2) APHEKOM

(3) Sociale gezondheidsongelijkheden (KBS)

(4) Diagnostiek van lokale problemen en noden van de Brusselse gemeenten

(5) Haalbaarheidsstudie naar het gebruik van gegevens van het Intermutualistisch Agentschap in het kader van de opdrachten van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

(6) Thuiswonen na je 65ste. Atlas van de behoeften en de actoren in Brussel (2004-2007) 

(7) Welzijns- en gezondheidsatlas van Brussel-Hoofdstad (2005-2006) 

(8) Vergelijking tussen de gezondheidsenquête 2001 en de algemene socio-economische enquête 2001 

(9) Contextuele factoren en mantelzorgers in Brussel 

(10) Ontwikkeling van een (studie)centrum voor Perinatale Epidemiologie voor Brussel en de Franse Gemeenschap


(1) Een poster over borstkankerscreening in het Brussels Gewest

Ter gelegenheid van het 5e Internationaal Epidemiologie Congres, georganiseerd door ADELF/EPITER in Brussel in september 2012, presenteerde het Observatorium een poster met als titel: “Gekruiste ruimtelijke analyses van gegevens uit verschillende medisch-administratieve routinebronnen voor de evaluatie van het georganiseerde screeningsprogramma voor borstkanker in het Brussels Gewest”.

Vanuit de vaststelling dat de cijfers met betrekking tot borstkankerscreening in het Brussels Gewest ongelijkheden vertonen tussen de gemeenten, lag de doelstelling van deze analyse in het helpen begrijpen van en ingrijpen op deze ongelijkheden. Verschillende factoren die een invloed kunnen hebben op borstkanker en de screeningspraktijk werden door middel van kaarten en grafieken in beeld gebracht, door verschillende hypotheses te onderzoeken en een beroep te doen op verschillende routinebronnen.

Deze analyse toont uiteindelijk aan dat de confrontatie van diverse gegevens uit medisch-administratieve routinebronnen het mogelijk maakt om een zekere logische samenhang in beeld te brengen van ruimtelijke verdelingen die, op het eerste zicht, paradoxaal lijken. Deze oefening geeft een illustratie van een van de methodes van integratie van gegevens die het Observatorium de mogelijkheid biedt om haar beleidsondersteunende rol uit te voeren.

U kan de poster hier consulteren (enkel in het Frans beschikbaar)
(om te ontdekken wat er achter de vraagtekens schuil gaat, volstaat het om er op te klikken)

(2) APHEKOM

Het APHEKOM project (Improving Knowledge and Communication for Decision Making on Air Pollution and Health in Europe) brengt tal van Europese steden samen rond de doelstelling om de kennis en de beleidsondersteuning inzake luchtvervuiling en gezondheid te verbeteren. Het project wordt gecoördineerd door het Institut de veille sanitaire (InVS) en wordt mede gefinancierd door de Europese Commissie (in het kader van het Gemeenschappelijk actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid 2003-2008) en de deelnemende instellingen.
Concreet zullen 35 wetenschappers en specialisten van het APHEKOM project, werkzaam in 25 Europese steden, gedurende twee en half jaar nieuwe indicatoren met betrekking tot de gezondheidsimpact voorstellen en publiek maken, en de kosten vaststellen die hiermee gepaard gaan. Ze zullen de strategieën die ontwikkeld zijn om de luchtverontreiniging te verminderen evalueren en de dialoog tussen de betrokken partijen stimuleren. Ze zullen tenslotte advies verlenen aan de gezondheidswerkers over welke maatregelen patiënten moeten nemen om de blootstelling aan luchtverontreiniging te verminderen. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt in dit project vertegenwoordigd door Leefmilieu Brussel. Leefmilieu Brussel sloot een overeenkomst met het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad voor het leveren van gegevens, onder andere met betrekking tot gezondheid, en het verlenen van een methodologische ondersteuning. Er wordt gestreefd naar een bundeling van de krachten en het sluiten van partnerships tussen de verschillende Brusselse instellingen die werkzaam zijn op dezelfde thema’s. Dit moet het mogelijk maken om de aanbevelingen die voortkomen uit het project om te zetten en aan te passen aan de specifieke context van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Voor meer informatie over het project, neem een kijkje op www.aphekom.org

Voor meer informatie over de Brusselse verantwoordelijke voor het project: www.leefmilieubrussel.be

(3) Sociale gezondheidsongelijkheden (KBS)

De Koning Boudewijnstichting (KBS) ontwikkelt sinds 2006 specifieke initiatieven om sociale gezondheidsongelijkheden te verminderen (http://www.kbs-frb.be/otheractivity.aspx?id=193904&LangType=2067). In de loop van de jaren 2006 – 2008 lag de nadruk hierbij op het hoger op de politieke agenda krijgen van het thema sociale gezondheidsongelijkheden. Een werkgroep met leden uit de gezondheids- en welzijnswereld formuleerde een reeks aanbevelingen. In haar nieuw strategisch plan 2009-2011 besliste de KBS om bij te dragen aan de strijd tegen sociale gezondheidsongelijkheden door concrete voorbeeldprojecten op lokaal niveau te ondersteunen, ontwikkelen en evalueren.

De KBS voorziet voor dit project een omkadering en financiële ondersteuning van regionale partners (VVSG, VIGeZ, l’Observatoire wallon de la santé en het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad) zodat rekening gehouden wordt met de specifieke regionale (beleids)contexten. Het project ontwikkelde zich rond verschillende assen :

De ontwikkeling van een evaluatie-instrument (in samenwerking met UGent), dat moet helpen om elk lopend of nieuw project te “testen” op de impact op gezondheidsongelijkheden. Dit tweetalig instrument is te raadplegen in het Nederlands (‘SONG Scan’) op www.ongelijkgezond.be en in het Frans (‘Lentille ISS’) op www.inegalitesdesante.be

Het opsporen van lokale goede praktijken op vlak van de strijd tegen sociale gezondheidsongelijkheden

Het lanceren van 3 regionale projectoproepen waarbij de regionale partners mee het kader en de opvolging vastlegden

Het opzetten van regionale begeleidingsplatforms

In 2009 en 2010 nam het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn deel aan het project en leverde het een bijdrage in elk van de assen:

Een analyse van het evaluatie-instrument en de begeleiding van twee verenigingen bij het testen van het instrument

Enerzijds, in de vorm van een actie-onderzoek, de begeleiding van de denkoefening van twee lokale projecten met betrekking tot hun acties op het domein van sociale gezondheidsongelijkheden die het mogelijk maakte om de succes- en faalfactoren van hun praktijken te identificeren;
anderzijds, met de hulp van LOGO, CLPS, BGS en CMDC, het opstellen van een inventaris van projecten of andere activiteiten van Brusselse organisaties die zich inspannen om de sociale gezondheidsongelijkheden te verminderen

Het vastleggen voor Brussel van de doelgroep van jongvolwassenen (18-25 jaar) in het kader van de projectoproep. Deze projectoproep kan u terugvinden op de website van de KBS (http://www.kbs-frb.be/call.aspx?id=266070&LangType=2067). De jury van de KBS weerhield 5 projecten en de condities voor de opvolging en evaluatie werden besproken

De eerste stappen voor het opzetten van een Brussels bicommunautair platform dat Brusselse actoren die actief zijn op het gezondheidsdomein samenbrengt. Hiertoe werd een pilootgroep opgestart met CLPS, LOGO en BGS en werd het platform open gesteld voor een twintigtal Brusselse actoren. Het mandaat en de toekomst van dit platform worden op dit moment bediscussieerd

(4) Diagnostiek van lokale problemen en noden van de Brusselse gemeenten

In het kader van haar decreet “Cohésion sociale” gaf de Franse Gemeenschapscommissie opdracht om een analyse te maken van de problemen en behoeften van de Brusselse gemeenten inzake sociale cohesie. Deze analyse moet de gemeentelijke locale coördinaties voor sociale cohesie ondersteunen bij het opstellen van hun omgevingsanalyses ter voorbereiding van hun nieuwe vijfjarenplan 2011-2015.

Deze analyse werd uitgevoerd door het IGEAT-ULB in samenwerking met het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn. Concreet werden de fiches van het Observatorium met Welzijns- en Gezondheidsstatistieken per gemeente van 2006 geactualiseerd en uitgebreid met onder andere indicatoren in verband met huisvesting en onderwijs (met cijfers uit zowel de Franse als Vlaamse Gemeenschap).

Naast de 19 gemeentelijke fiches en een fiche voor het gewest, werd ook een handleiding samengesteld om lokale actoren te ondersteunen bij de interpretatie van de gegevens van hun gemeente. Een derde een laatste document “bronnen en referenties” moet de lokale actoren ondersteunen wanneer ze zelf op zoek gaan naar basisgegevens.

De 19 gemeentelijke fiches zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans en kan u hier downloaden

De fiche voor het Gewest, de handleiding en het document "bronnen en referenties" zijn enkel beschikbaar in het Frans en kan u downloaden op de website van de COCOF

(5) Haalbaarheidsstudie naar het gebruik van gegevens van het Intermutualistisch Agentschap in het kader van de opdrachten van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

De doelstelling van deze haalbaarheidsstudie was te bepalen in welke mate relevante en valide indicatoren voor de monitoring van de gezondheidstoestand van de Brusselse bevolking opgesteld kunnen worden op basis van de gegevens van het Intermutualistisch Agentschap, dit op het niveau van het gewest als geheel en/of op het niveau van de statistische buurten.

Dit onderzoek werd gerealiseerd door onderzoekers van Ecole de santé publique van de ULB (voor de indicatoren met betrekking tot de gezondheid) en Interface Demography van de VUB (voor de socio-demografische informatie), in samenwerking met het Intermutualistisch Agentschap en gecoördineerd door het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn.
Het werk van de universitaire onderzoekers werd gefinancierd door het Observatorium ("werkingsbudget" 2006, 2007 en 2008 van het Observatorium).

De voornaamste resultaten van deze studie werden gepubliceerd in verschillende intermediaire rapporten en werden samengebracht in een rapport over de bevolkingsgegevens en een rapport over de gezondheidsgegevens (te verkrijgen op aanvraag).

(6) Thuiswonen na je 65ste. Atlas van de behoeften en de actoren in Brussel (2004-2007)


Naar aanleiding van het project “Welzijns- en gezondheidsatlas van Brussel-Hoofdstad” werd voorzien om de informatie betreffende de welzijns- en gezondheidssituatie van de Brusselse bevolking te confronteren met het aanbod aan welzijns- en gezondheidsdiensten.

Deze ambitieuze opdracht moest in verschillende stappen worden aangepakt. Tot nog toe bestonden wel inventarissen van het aanbod van bepaalde dienstverlening van de verschillende overheden (bijvoorbeeld van de COCOF of de VGC), maar werd nog nooit de oefening gemaakt om deze samen te brengen. Omdat dit ook niet tot de “core business” van het Observatorium behoort, werd samenwerking gezocht met verschillende partners.

In de eerste plaats vroeg het Observatorium de samenwerking met het Centrum voor Maatschappelijke Documentatie en Coördinatie (CMDC-CDCS). Deze vzw verzamelt reeds lange tijd informatie in verband met het aanbod van welzijns- en gezondheidsdiensten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Daarnaast werd aan de verschillende Brusselse overheden (GGC, COCOF en VGC) medewerking gevraagd, aangezien zij als partner onmisbaar waren in dit project.

Het Observatorium bracht de verschillende partners samen om de concrete invulling van het project te bespreken. Nadat iedereen overtuigd was van de zinvolheid van het project en de nodige stappen werden gezet om de samenwerking te formaliseren, kon het inhoudelijke werk starten.
Een eerste belangrijke drempel die moest worden overwonnen, was de juiste invalshoek te vinden om het aanbod te inventariseren. Elke overheid volgt immers een eigen logica bij de uitbouw van zijn dienstenaanbod, wat maakt dat het niet vanzelfsprekend is om de diensten van de verschillende overheden naast elkaar te leggen. Er werd gekozen om vanuit de behoeften van de Brusselaars te vertrekken, en niet vanuit de logica van de subsidiërende overheden.

Een tweede drempel was de afbakening van het thema. Het aanbod aan welzijns- en gezondheidsdiensten is immers zeer groot. Het beschikbare budget en het feit dat men op relatief korte termijn resultaten van deze samenwerking wenste, noopte ons ertoe het thema steeds meer af te bakenen. Er werd gezocht naar gemeenschappelijke interesses van de verschillende betrokken overheden, wat leidde tot de keuze voor het thema “thuiswonen van ouderen”.

Het CMDC-CDCS stond in voor het opstellen en uitvoeren van een enquête bij alle diensten die op één of andere manier beantwoorden aan een behoefte van een thuiswonende oudere. Er werd een beroep gedaan op de universitaire onderzoeksploegen die meewerkten aan de “Welzijns- en gezondheidsatlas” voor de analyse en cartografie van de problematiek van de thuiswonende ouderen op basis van de gegevens uit de socio-economische enquête. Het IGEAT stond in voor de cartografie van de resultaten van de enquête uitgevoerd door het CMDC-CDCS.
Het Observatorium stond in voor de coördinatie van het geheel, het samenbrengen van de informatie betreffende “vraag” en “aanbod” en het zoeken naar aanvullende informatie om op deze vraag te antwoorden, en het bundelen van het geheel in een publicatie “Thuiswonen na je 65ste. Atlas van de behoeften en de actoren in Brussel”.

U kan deze publicatie hier downloaden

(7) Welzijns- en gezondheidsatlas van Brussel-Hoofdstad (2005-2006)


De algemene socio-economische enquête (vroeger de volkstelling) is een zeer belangrijke databron voor armoede-indicatoren en determinanten van gezondheid. Deze enquête biedt zeer veel mogelijkheden omdat de volledige bevolking van het Rijksregister bevraagd werd over verschillende levensdomeinen (huisvesting, werk, opleidingsniveau, gezondheid, enz.). Dergelijke gegevens zijn slechts om de 10 jaar beschikbaar en het is onzeker of er in de toekomst nog zo'n gedetailleerde gegevensverzameling zal komen.

Daarom besloot het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn een project op te starten zodra de gegevens van de socio-economische enquête 2001 beschikbaar waren. Er werd samenwerking gezocht met een aantal universitaire onderzoeksploegen om alle interessante  gegevens inzake welzijn en gezondheid zo te exploiteren dat een maximum aan informatie tot op het niveau van de statistische buurten toegankelijk kon worden gemaakt voor een groot publiek. Drie onderzoeksploegen - Interface Demography VUB, Institut de Gestion de l'Environnement et d'Aménagement du Territoire ULB en Instituut voor Sociale en Economische Geografie KULeuven - stonden in voor de analyse, cartografie en interpretatie van de schat aan informatie. Het Observatorium verzorgde de coördinatie tussen de onderzoeksploegen, de vertaling van de verschillende bijdragen en de harmonisatie van het geheel tot een zo toegankelijk mogelijke publicatie.

U kan deze publicatie hier downloaden

(8) Vergelijking tussen de gezondheidsenquête 2001 en de algemene socio-economische enquête 2001


Elke vier jaar voert het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid in België een nationale gezondheidsenquête uit door middel van interview. Deze enquête wordt gezamenlijk gefinancierd door de federale overheid en de regionale en communautaire overheden. Voor Brussel wordt deze enquête gefinancierd via het budget van het Observatorium voor gezondheid en welzijn. Het betreft een aanzienlijke terugkerende kost. Het was dan ook zinvol om het belang van de gegevens die via de enquête verzameld werden te analyseren op het vlak van representativiteit, validiteit en relevantie voor beleidsondersteuning in Brussel.

De tweede nationale gezondheidsenquête vond plaats in 2001, net als de Algemene socio-economische enquête. De twee enquêtes bevatten een aantal identieke indicatoren, in het bijzonder de vragen met betrekking tot subjectieve gezondheid en de socio-demografische indicatoren. Het feit dat deze twee onderzoeken gelijktijdig plaatsvonden bood de gelegenheid om de gegevens die voortkomen uit de steekproef van de gezondheidsenquête te vergelijken met de exhaustieve gegevens verkregen via de algemene socio-economische enquête.

Dit onderzoek werd toevertrouwd aan de onderzoeksgroep SESA- Socioéconomie de la Santé van de UCL. Het werd gefinancierd door het Observatorium (budget “werkingskosten” 2003).

U kan deze publicatie hier downloaden (alleen beschikbaar in het Frans)

(9) Contextuele factoren en mantelzorgers in Brussel


De algemene doelstelling van dit onderzoek lag in het analyseren van een aantal factoren van subjectieve gezondheid en het verlenen van mantelzorg in Brussel op basis van twee databanken: de nationale gezondheidsenquête en de algemene socio-economische enquête, allebei uitgevoerd in de loop van 2001.

Het eerste deel van het onderzoek had betrekking op de subjectieve gezondheid. Beïnvloeden de contextuele factoren (verbonden met de wijk waarin men verblijft) de subjectieve gezondheid van de Brusselaars? Kan de analyse van de impact van de contextuele factoren op de gezondheid uitgevoerd worden op basis van de nationale gezondheidsenquête?

Het tweede deel was gewijd aan de analyse van het verlenen van mantelzorg door de Brusselaars: verschilt dit naargelang het type wijk waarin men verblijft?

Dit onderzoek werd uitgevoerd door de onderzoeksgroep SESA- Socioéconomie de la Santé van de UCL. Het werd gefinancierd door het Observatorium (budget “werkingskosten” 2004).

 U kan deze publicatie hier downloaden (alleen beschikbaar in het Frans)

(10) Ontwikkeling van een (studie)centrum voor Perinatale Epidemiologie voor Brussel en de Franse Gemeenschap


Geconfronteerd met de behoeften die geuit werden door gezondheidswerkers, gynaecologen en kinderartsen, en de toenemende vraag naar epidemiologische gegevens met betrekking tot de periode rond de geboorte op regionaal, nationaal en internationaal niveau, ontwikkelde er zich langzaamaan een project voor de oprichting van een (studie)centrum voor perinatale epidemiologie voor Brussel en de Franse Gemeenschap, naar het voorbeeld van de vzw studiecentrum voor perinatale epidemiologie (SPE) die sinds vele jaren bestaat in Vlaanderen.

Het Observatorium voor gezondheid en welzijn heeft bijgedragen aan de oprichting van dit project. Haar bijdrage bestond erin om de reflectie rond de gegevensstromen en de optimale aansluiting van een gegevensverzameling te ondersteunen.

afdrukken
Home  
Nieuws  
Wie zijn wij?  
Brusselse context  
Gezondheid  
Armoede  
Indicatoren  
Publicaties  
Nieuwsbrief  
Projecten  
Lopende Gezondheidsprojecten  
Lopende projecten armoede  
Gerealiseerde projecten gezondheid  
Gerealiseerde projecten armoede