De statistische formulieren voor geboorten en sterfte

1. De wettelijke context

De statistische formulieren voor geboorten en sterfte vormen de grondslag van de geboorte- en sterftestatistiek van de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie. Een Koninklijk Besluit (K.B.) van 17 juni 1999 en een K.B. van 14 juni 1999 omschrijven de modaliteiten voor de opmaak van deze geboorte- en sterftestatistiek. De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie is bevoegd voor de verzameling en verwerking van deze gegevens m.b.t. de bevolking van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn kreeg deze opdracht toegewezen.

De geneesheer-ambtenaren van de gemeenschappen en de gemeentelijke ambtenaren die de formulieren bewaren of invullen zijn gehouden aan het statistisch geheim en het beroepsgeheim. De informatie mag zelfs niet worden overgemaakt aan justitie.

2. De papieren formulieren van 1998

Sinds 1998 hanteert men nieuwe modellen van de geboorte- en overlijdensformulieren.
Er bestaan 3 modellen van formulieren:

het model I: is het statistisch formulier voor de aangifte van een geboorte van een levend kind. Dit moet ingevuld worden bij elk levend geboren kind, ongeacht het geboortegewicht of de duur van de zwangerschap. Sinds 2010 zijn deze formulieren gedeeltelijk aangepast door het invoeren van het ebirth project.

het model III D: is het statistisch formulier voor de aangifte van het overlijden van een kind jonger dan een jaar of van een doodgeboorte. Dit formulier moet ingevuld worden voor elk kind dat overleden is van minder dan een jaar of van een doodgeboren kind met een geboortegewicht vanaf 500 gram, of waarvan de zwangerschapsduur tenminste 22 weken bedraagt, of met een lichaamslengte (van de vortex tot de hiel) van tenminste 25 cm (richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie)

het model III C: is het statistisch formulier voor de aangifte van het overlijden van een persoon van een jaar of ouder.

Deze formulieren bestaan elk uit 4 stroken. Luik A bevat de identiteitsgegevens en wordt ingevuld door de geneesheer en bewaard bij de gemeentelijke administratie. Luik B wordt eveneens ingevuld door de geneesheer en gecontroleerd door de gemeentelijke administratie alvorens het met de rest van het formulier wordt overgemaakt aan de verantwoordelijke geneesheer-ambtenaar van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. Luik C, dat de medische gegevens bevat, wordt ingevuld door de geneesheer en in een gesloten omslag overgemaakt (deze informatie is dus niet toegankelijk voor de gemeentelijke administratie). De omslag wordt pas geopend op het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn onder de bevoegdheid van de verantwoordelijke geneesheer-ambtenaar. Luik D bevat de anonieme administratieve en sociale gegevens en wordt aangevuld door de gemeentelijke administratie.

De formulieren worden afgedrukt door de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie die verantwoordelijk is voor de verdeling aan de gemeentelijke administratie en de kraamafdelingen. De gemeentelijke diensten zorgen op hun beurt voor de verdeling van de formulieren aan de geneesheren en de ziekenhuizen op hun grondgebied.

3. De elektronische formulieren sinds 2010

 Sinds 2010 worden een deel van de statistische formulieren van het levendgeboren aangegeven via het ebirth Platform.

4. De rol van de gemeentelijke administraties

De diensten burgerlijke stand van de 19 Brusselse gemeenten spelen een cruciale rol bij de verzameling van het basismateriaal van de geboorte- en sterftestatistiek.

De ambtenaren van de diensten burgerlijke stand hebben als taak luik D te vervolledigen met de socio-demografische gegevens van de overledene, of, bij een geboorte of een overlijden van een kind jonger dan 1 jaar, deze van de ouder(s) (opleidingsniveau, beroepssituatie, nationaliteit, burgerlijke stand, ...). De kwaliteit van deze gegevens is bepalend voor de mogelijkheden tot het analyseren van de verbanden tussen sociaal statuut of andere demografische variabelen en het meten van de gezondheidsindicatoren.

5. De weg die de gegevens afleggen

De formulieren (luiken A, B en C) worden ingevuld door de geneesheer of vroedvrouw, luik C wordt verzegeld in een aan het formulier vastgehechte envelop waarna het geheel wordt overgemaakt aan de dienst burgerlijke stand van de gemeente waar de geboorte of het overlijden heeft plaatsgevonden.

De dienst burgerlijke stand vervolledigt daarna luik D. De statistische formulieren worden vervolgens overgemaakt aan de Gemeenschappelijke
Gemeenschapscommissie. Luik C, met de medische informatie, blijft gedurende heel dit parcours onder gesloten omslag.

Het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn controleert de gegevens en contacteert de gemeentelijke administratie voor eventuele correcties aangaande de administratieve gegevens. De medische luiken worden geopend onder toezicht van de verantwoordelijke geneesheer-ambtenaar.

De verschillende luiken van de formulieren worden dan gecodeerd en de doodsoorzaken omgezet volgens de internationale ICD-10 classificatie van ziekten van de WHO. Sinds 1998 worden deze taken uitbesteed aan de ploeg die met deze opdracht wordt belast in de administratie van de Vlaamse Gemeenschap (voor het geheel van formulieren van 1998 tot 2007 en uitsluitend voor de overlijdensformulieren van 2008) en aan ASBL CEpip (Centre d'épidémiologie périnatale) (voor de geboorteformulieren van 2008). Deze uitbesteding wordt geregeld via jaarlijkse overeenkomsten tussen de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie en de betrokken instanties. In samenwerking met de persoon die instaat voor de codering, controleert de bevoegde geneesheer-ambtenaar van het Observatorium in voorkomend geval de gegevens van het medische luik C bij de attesterende arts of vraagt bijkomende informatie aan het parket omtrent de precieze doodsoorzaak indien er nog bijkomend onderzoek diende te worden verricht op het moment dat de arts het overlijdensformulier invulde.

Op basis van deze gegevens worden verschillende gegevensbanken opgemaakt .

1° Geboorten en overlijdens van kinderen jonger dan 1 jaar

De geboorten en overlijdens van kinderen jonger dan 1 jaar worden aan elkaar gekoppeld om een bestand te bekomen waarin zowel de informatie omtrent de geboorte van het kind als deze omtrent het overlijden van datzelfde kind is opgenomen wanneer het kind binnen het eerste levensjaar overleed.

Het gegevensbestand met de geboorten en overlijdens van kinderen jonger dan 1 jaar die zich voordeden op het territorium van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt overgemaakt aan de ADSEI die belast is met de aanmaak van nationale statistieken. Deze databank wordt ook door het Observatorium geanalyseerd gezien ze bijvoorbeeld toelaat om de geboorten en overlijdens te bestuderen van niet-Brusselaars die zich op het gewestelijk grondgebied voordeden (instroom naar de Brusselse kraamklinieken en ziekenhuizen).

Het gegevensbestand met de geboorten en overlijdens van kinderen waarvan de moeder in het Brussels Gewest woont wordt door het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn diepgaand geanalyseerd. De resultaten van deze analyses worden voornamelijk gepubliceerd in het onderdeel Perinatale Gezondheidsindicatoren van de website, in de Gezondheidsindicatoren en in het dossier over perinatale gezondheidsindicatoren.
De gegevens betreffende Brusselse kinderen die geboren werden of overleden in Vlaanderen zijn sinds 1998 opgenomen in de databank. Deze van Brusselse kinderen geboren of overleden in Wallonië sinds 2000.

2° Overlijdens van personen ouder dan 1 jaar

Het gegevensbestand met de overlijdens die zich voordeden op het territorium van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt overgemaakt aan de ADSEI die belast is met de aanmaak van nationale statistieken. Deze databank wordt ook door het Observatorium geanalyseerd gezien ze bijvoorbeeld toelaat om de overlijdens te bestuderen van niet-Brusselaars die zich op het gewestelijk grondgebied voordeden (instroom naar de Brusselse ziekenhuizen of verzorgingsinstellingen).

Het gegevensbestand met de overlijdens van Brusselaars wordt door het Observatorium grondig geanalyseerd. De resultaten van deze analyses worden gepubliceerd in het deel Mortaliteitsindicatoren van de website, in de Gezondheidsindicatoren of in specifieke dossiers. De gegevens betreffende Brusselaars die overleden in Vlaanderen zijn sinds 1998 opgenomen in de databank. Deze van Brusselaars overleden in Wallonië werden nog niet opgenomen in onze bestanden maar dit zal weldra wel het geval zijn.

Verder naar "Nationale Gezondheidsenquête"

 

afdrukken
Home  
Nieuws  
Wie zijn wij?  
Brusselse context  
Gezondheid  
Opvolging van de gezondheid  
Bronnen en gegevensstromen  
Publicaties  
Projecten  
Besmettelijke ziekten  
Opsporing van dikkedarmkanker in het Brussels Gewest  
Armoede  
Indicatoren  
Publicaties  
Nieuwsbrief  
Projecten